Bugaj

Bugaj – Wieś w gminie Miłosław, przylegająca od płd. do miasta, przy szosie nr 441 do Pyzdr i drodze lokalnej do Orzechowa. Liczy około 520 mieszkańców. Dawny folwark właścicieli Miłosławia. Był on centralnym ogniwem klucza folwarcznego zwanego ,,Miłosław Zamek” ukształtowanego w 1 poł. XIX w., za czasów Mielżyńskich. Nazwa ,,Bugaj” ma się wywodzić od istniejącego tu niegdyś Bożego Gaju – miejsca chronienia się ludności przed obcymi najeźdźcami i świątyni pogańskiej. W późniejszym czasie przyległa do Miłosławiu część Bożego Gaju zwać zaczęto przedmieściem Piaski. Gdy świątynię Miłosławską przejęli protestanci, staraniem tutejszych katolików wybudowano ok. 1613 r. Na Piaskach drewniany kościół św. Piotra i Pawła. W 1737 r. był on już bardzo zniszczony. Odnowiony przez Mielżyńskich, przez 24 lata pełnił funkcję kościoła parafialnego dla Miłosławia. Runął ostatecznie w 1844 r. Przy kościele tym w latach 1801-29 istniał cmentarz parafialny. Gdy w 1866 r. kopano doły pod fundamenty oficyny - rządcówki, wydobyto wiele szkieletów, które złożono na cmentarzu przy ul. Pałczyńskiej. W 1848 r., podczas Wiosny Ludów, w tutejszym folwarku stacjonowały oddziały powstańcze, a w kuźni pod dozorem sławnego z roku 1846 Józefa Lipińskiego prostowano kosy, kuto lance i osadzono, a później i lawety do armatek. Doszło tu tez do jednej z najzacieklejszych potyczek w bitwie miłosławskiej.