Białe Piątkowo

Białe Piątkowo wieś  w gminie Miłosław, odległa o 3 km na południowy -  zachód od miasta, przy szosie nr 15, prowadzą­cej w kierunku Miąskowa. Od północy przylega do niej duży kompleks stawów hodowlanych, ciąg­nących się w dolinie Miłosławki, należących do Gospodarstwa Rybackiego Skarbu Państwa w Miłosławiu.

Ogólna powierzchnia Białego Piątkowa wynosi:  499,2356 ha. 

Szczegółowy podział  gruntów przedstawia poniższa tabela

Wieś Białe Piątkowo - znana w przeszłości także jako Wielkie Piątkowo. Wzmiankowana po raz pierwszy w 1305 r. (Petkovo) jako wieś szlachecka. W 1463 r. wymieniona była wśród posiadłości rodu Doliwów. W późniejszych wiekach została włączona do klucza dóbr miłosławskich. W XVIII stuleciu wraz z całością klucza była własnością Grabskich, od 1777 r. - Mielżyńskich, a od 1895 r. - Kościelskich. W 2 poł. XVIII w. sprowadzono tu olędrów. Stąd pochodził Mścigniew - kasztelan zbąski w latach 1390-1401. O wczesnym osadnictwie tych okolic świadczą liczne znaleziska archeologiczne.        Już przed I wojną światową na północnym – wschodzie  od wsi odkryto cmentarzysko szkieletowe z ponad 70 grobami, ułożonymi w kilku rzędach, datowane na IX-XI w. Prowadzone w 1934 r. prace wykopaliskowe doprowadziły też do odkrycia wśród łąk, zamienionych na stawy rybne, na lewym brzegu Miłosławki, częściowo znisz­czonego, wczesnośredniowiecznego grodziska stożkowatego otoczonego wałem, a w jego pobliżu - dwóch osad z tego okresu. Jak wspomina F. Skoraczewski, w okolicy tej odkryto również szkielety zdradzające wyraźne mongolskie cechy, co miałoby świadczyć, że podczas najazdu Tatarów na Polskę w XIII w. ich hordy zawędrowały także i tutaj.

Również ciekawe przykłady obiektów sakralnych ma na swoim terenie Białe Piątkowo. Pierwszym z nich jest figura Matki Bożej Niepokalanej Poczętej usytuowana przy szosie Miłosław – Środa – Poznań. Stoi na prostokątnym podwyższeniu  o dwumetrowej wysokości. Przytwierdzono do niego niewielki obrazek przedstawiający Matkę Bożą oraz tablicę z zawołaniem: „pod Twoją obronę uciekamy się”. Figura Maryi czuwająca przy drodze ma na sobie biała suknię i błękitny płaszcz. Fundatorem i wykonawcą kapliczki był mieszkaniec wsi, murarz  - Stanisław Kowalski, który w 1958 r. zakupił posąg Matki Bożej w księgarni św. Wojciecha w Poznaniu. W otoczeniu przez długie lata w maju i październiku zbierali się mieszkańcy wsi na wieczorne modlitwy. Wcześniej w tym miejscu stał wysoki, drewniany krzyż,  który został przewrócony i pocięty przez Niemców w 1940 r.  

Figura św. Antoniego stoi od lat przy końcu wsi i strzeże polnej drogi na   Stoki. Patron  zagubionych osób i rzeczy, żniw, więźniów,sierot i dzieci przedstawiony jest w tradycyjnej pozie. Franciszkanin z błogim uśmiechem na twarzy, ubrany w brązowy habit zakonny trzyma na rękach Jezusa. Pierwotnie postać świętego umocowano na wysokim, okrągłym słupie, który przypominał pień drzewa. Ogrodzenie stanowiły kamienne słupki połączone ręcznie kutym łańcuchem. Figurę zdjęto              w 1940 r. Podwyższenie zniszczono. Dopiero po zakończeniu wojny odnowiono wyjętą                     z ukrycia postać świętego , uzupełniono powstałe zniszczenia i postawiono na nowej, prostokątnej, dwustopniowej postawie. Swoim położeniem  i wymową odbiegającą od większości tego rodzaju obiektów zachwyca wszystkich trzeci przykład w tej miejscowości.

Kierując się drogą z Białego Piątkowa do Winnej Góry, na tle stawów i lasów, tuż obok ogrodzenia prywatnej posesji Państwa Gorzelaków stoi kapliczka św. Józefa. Patron rodzin, ojców umierających i robotników w lewej ręce trzyma lilię – symbol czystości, a na prawej unosi przytulające się do niego Dzieciątko Jezusa. Figurka widoczna z trzech stron przez łukowato zakończone otwory umieszczona jest wewnątrz murowanej, bielonej kapliczki. Nie można przejść obojętnie obok napisu, jaki widnieje na tablicy przytwierdzonej do cokołu – „Pamięci naszej Mamy Wacławy Wójcińskiej”. Kapliczka stanęła w tym, miejscu i została poświecona w 2000r. z inicjatywy córki – Urszuli Zgorzelak. Niestety, kapliczka ta kilka lat temu stała się przedmiotem bezmyślnego ataku ludzi, którzy zniszczyli tablicę, figurkę i ochraniający ja dwuspadowy daszek.                                                   

W centrum wsi, przy skrzyżowaniu znajduje się  budynek dawnej szkoły z 1936 r., do którego w okresie okupacji hitlerowskiej uczęszczały polskie dzieci z Miłosławia i okolicy                         (w Miłosławiu funkcjonowała w tym czasie szkoła tylko dla dzieci niemieckich).  Przylega doń obiekt straży pożarnej, wzniesiony w latach 1987-90, z salą widowiskową.                              W południowej części wsi przetrwała dawna kolonia mieszkaniowa folwarku, złożona                   z dwóch ośmioraków i trzech czworaków, zbudowanych w 2 poł. XIX w.

                                                                                  Ośmioraki

                                                                                  Czworaki

            Ok. 200 m stąd na zachód, wokół podwórza gospodarczego, ciągną się zabudowania folwarczne z 2 poł. XIX w., z zabytkową stodołą, oborą i spichlerzem. W północnej pierzei podwórza, na fundamentach rządcówki, wzniesiono nowy budynek miesz­kalny.

W 2005r. mieszkańcy Białego Piątkowa uroczyście  obchodzili 700  rocznicę wsi.             Z tej okazji rada sołecka wraz z kołem gospodyń wiejskich przygotowała szereg atrakcji.                           Jeden  z najstarszych mieszkańców  wsi opowiedział  dzieje wioski od 1305r. Mali mieszkańcy przygotowali na te okazję przedstawienie. Mieszkańcy bawili się do samego rana.