zdjecie_01 zdjecie_02 zdjecie_03 zdjecie_04 zdjecie_05

Orzechowo

 
     Duża wieś w gminie Miłosław, o charak­terze osiedla przemysłowego, położona 8 km na płd. od miasta, przy drodze Czeszewo-Krzykosy. Rozciąga się na prawym brzegu Warty, przy linii kolejowej Gniezno-Jarocin, na płd. skraju lasów czeszewsko-miłosławskich. Liczy ok. 2300 mieszkańców. Duży ośrodek przemysłu drzewnego. Wzmiankowana po raz pierwszy w 1392 r. Była wówczas w posiadaniu Doiiwów i wchodziła w skład dóbr miłosławskich, dzieląc przez wieki ich losy. Po 1815 r. znajdowała się w pobliżu granicy zaborów pruskiego i rosyjskiego. W okresie powstania listopadowego (1830 r.) istniał tu jeden z punktów zbornych dla ochotników przekraczających granicę. Po otwarciu w 1875 r. linii kolejowej Oleśnica-^Jarocin-Gniezno i wybudo­waniu tu pod koniec 1881 r. bocznicy kolejowej prowadzącej nad Wartę, gdzie wykopano..basenik portowy" na dwie barki, zaopatrzony w żuraw, Orzechowo stało się punktem przeładunkowym, głównie węgla dowożo­nego koleją z Górnego Śląska i transportowanego dalej barkami Wartą w górę rzeki, na teren zaboru rosyjskiego. Po odzyskaniu niepodległości i otwarciu w 1922 r. linii kolejowej Poznań-Warszawa działalność ta upadła. W oparciu o drewno z pobliskich lasów, w 1894 r. uruchomiono tu tartak, a w 1921 r. fabrykę parkietów. Na ich bazie rozwinęły się duże zakłady drzewne, noszące od 1953 r. nazwę Orzechowskich Zakładów Przemysłu Sklejek, które dziś są największym przedsiębiorstwem w regionie miłosławskim, znanym na rynku krajowym i zagranicznym. Zakład zatrudnia 950 osób i jest czołowym w kraju producentem płyt stolarskich (prawie 90% udziału na rynku krajowym), a także jednym z największych producentów sklejek. Ponadto wytwarza się tu tarcicę, deszczułki podłogowe lite i mozaikowe oraz okleinę naturalną.
W okresie II wojny światowej na terenie zakładu istniał obóz pracy przymusowej. Umieszczeni w nim robotnicy wyrabiali skrzynie do amunicji, granatów, bomb, dwukołowe wózki dla wojska, a także sanie na wschodni front. Ich gięte płozy z pewnością nie wy­trzymywały długo, gdyż w ramach tzw. małego sabotażu robotnicy używali rozwodnionego kleju. Ponadto powstał tu, na terenie starej cegielni, obóz dla jeńców radzieckich. Zatrudniano ich przy ciężkich pracach wyładunkowych okrąglaków. Złapanych na próbie ucieczki Niemcy wieszali na słupach za ręce związane drutem w taki sposób, by czubkami palców nóg dotykali ziemi. Konali w męczarniach przez kilka dni. Przy organizowaniu ucieczek jeńcom pomagali miejscowi Polacy, zwłaszcza członkowie oddziału Batalionów Chłopskich, dzia­łającego na tym terenie. Pewnej liczbie jeńców udało się zbiec w pobliskie lasy i dołączyć do oddziałów partyzanckich.

    Najstarsza zabudowa Orzechowa koncentruje się w płd.--wsch. części wsi, gdzie powstały także: okazała szkoła (w la­tach 1958-59), Wiejski Dom Kultury (w latach sześćdziesią­tych) i remiza strażacka (wybudowana w 1983 r. na jubileusz pięćdziesięciolecia miejscowej jednostki straży pożarnej). Na­przeciwko szkoły stoi kapliczka Matki Boskiej Niepokalanej,

      * O ucieczkach tych piszą Mieczysław Nowak, ps. „Borus", we wspomnieniach Byłem w Batalionach Chłopskich, które ukazały się w książce Z. Szymankiewicza, W konspiracji wielkopolskiej 1939-1945, Poznań 1993, s. 312-324, a także Z. Kandziora w artykule Był taki obóz przymusowej pracy. („Głos Wielkopolski" z 10 VIII 1989 r.). a na rogu ul. Poprzecznej i Starowiejskiej - kapliczka św. Wawrzyńca. Obie pochodzą z 1945 r. W tej części wsi, nad Wartą, znajdują się również ciekawe obiekty techniczne: basenik portowy, odcięty dziś od rzeki groblą, oraz bocznica kolejowa, odremontowana w 1979 r., służąca obecnie za­kładom sklejek do odstawiania wagonów.

     W płn. części wsi -z zakładami sklejek - przy ul. Topolowej wznosi się kapliczka z figurą Matki Boskiej Niepokalanej z lat dwudziestych XX w. oraz działa tu ośrodek spor­towo-rekreacyjny..Relaks", z letnim basenem kąpielowym, należący do zakładów. Charakterystycznym elementem tej części wsi są składowiska wielkich kłód, będących surowcem dla fabryki sklejek.

    Przy przejeździe kolejowym (przy ul. Sredzkiej) znajduje się cmentarz, założony przed II wojną światową, z najstarszym nagrobkiem z 1935 r. Na cmentarzu dwie mogiły uczest­ników Powstania Wielkopolskiego: Franciszka Wleklińskiego (1891-1992) - przed krzyżem po lewej w drugim rzędzie, i Walentego Karcza (1892-1977) - za krzyżem po lewej przy ogrodzeniu.

    Franciszek Wlekliński urodził się w Szamarzewie k. Wrześni. W cza­sie Powstania Wielkopolskiego walczył w kompanii trzemeszeńskiej. Był także uczestnikiem wyprawy na Kijów w 1920 r. Od 1922 r. mieszkał w Orzechowie, gdzie stał się znanym działaczem ludowym i społecznikiem. W latach 1945-48 pełnił funkcję prezesa tutejszego koła PSL (Mikołajczykowego), a w latach 1949-90 prezesa koła ZSL. Przez 20 lat (1957-76) był sołtysem. Przez wiele lat kierował miejs­cowym Kółkiem Rolniczym, a w 1933 r. był współzałożycielem tutejszej Ochotniczej Straży Pożarnej. Zmarł w Orzechowie w 101 roku życia.

     Po zach. stronie torów kolejowych, przy drodze do Krzykos, rozciąga się nowe osiedle domków jednorodzinnych, z nowo­czesnym kościołem Matki Boskiej Częstochowskiej, zbudo­wanym w latach 1977-87 (arch. Aleksander Holas). Przedtem nabożeństwa odbywały się w kaplicy-baraku, który przy zakła­dach drzewnych wybudował w 1925 r. ich właściciel - Bolesław Bystrzycki (dziś mieści się tam magazyn i sklep przyzakładowy).

     W odległości 2,5 km na płd. od wsi funkcjonuje przeprawa promowa przez Wartę do Dębna, położonego na lewym brzegu rzeki (czynna w dni powszednie w godz. 6-20, w soboty w godz. 6-14, w niedziele w godz. 12-20).
Znakowany szlak pieszy - żółty.
 
     Stacja kolejowa na linii Gniezno-Jarocin. Przystanek PKS na linii Wrześ­ni a-Miłosław-Sroda Wlkp.
Menu
Gmina Miłosław,
Wrzesińska 19, 62-320 Miłosław, pow. Wrzesiński, woj. wielkopolskie
tel.: 61 438 20 21, email: sekretariat@miloslaw.info.pl
NIP: 789-16-38-190
projekt i hosting: INTERmedi@  |  zarządzane przez: CMS - SPI
Niniejszy serwis internetowy stosuje pliki cookies (tzw. ciasteczka). Informacja na temat celu ich przechowywania i sposobu zarządzania znajduje się w Polityce prywatności.
Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie informacji zawartych w plikach cookies - zmień ustawienia swojej przeglądarki.
x